یکی از چیزهایی که زندگی و مرگِ ما به آن وابستگی دارد ستارهای است که ما به آن «خورشید» میگوییم؛ یک گویِ بزرگِ شناور در کیهان، ساخته شده از آتش و گدازههای بسیار بسیار داغ و سوزان!
سیارهای که بر روی آن زندگی میکنیم، تنها یکی از چند سیارهای است که پیرامونِ این ستاره گِردِ هم آمدهاند. این خانواده با نامِ سامانهِ «خورشیدی» (Solar system) شناخته میشود.
افزون بر سیارهها، ماهها، سیارکها، دنبالهدارها و دیگر اجرامِ سرگردان نیز پیرامونِ خورشید در گردش هستند.
خورشید در جایگاهِ ستارهِ مادر، میلیاردها سال است که روشنایی و گرمایی زندگیبخش برای اجرامِ پیرامونِ خود فراهم میکند اما تا به امروز این گرما تنها در یکی از آن سیارهها توانسته است زندگی شدنی و ماندگار کند و آن سیاه زمین ما است، سومین سیارهِ نزدیکِ به خورشید.
خورشید تنها ستارهای نیست که پیرامونِ خود گویهایی شناور را گردآوری کرده است. ستارهشناسان همیشه در پیِ سامانههایی دیگر مانندِ این خانواده هستند تا شاید نهتنها سیارهای دیگر همانندِ زمین پیدا کنند که جاندارانی فرازمینی نیز در آنجا پیدا کنند!
دوردستترین ستارهها و هرچیزی که فراتر از سامانهِ خورشیدی در آسمانِ زمین میتوانیم ببینیم، کموبیش ۲ میلیون سالِ نوری دورتر از ما است!
به چه چیزی «سیاره» میگویند؟
سیاره (به انگیسی: Planet) به گویی شناور در آسمان گفته میشود که در یک مدارِ بیضیشکل پیرامونِ یک ستاره مانندِ خورشید بچرخد.
سیارهها مانندِ ستارگان نیستند و از خود روشنایی ندارند و از ستارهای که پیرامونِ آن چرخش میکنند روشنایی و گرما دریافت میکنند، مانندِ زمین و «ستارهِ مادرِ» آن خورشید.
سیارهها از خود روشنایی ندارند و از ستارهای که پیرامونِ آن چرخش میکنند روشنایی و گرما دریافت میکنند، مانندِ زمین و «ستارهِ مادرِ» آن خورشید.
سیارهها این سه ویژگی را داشته باشد:
- جرم آن به اندازهای است که در پیِ گِرانشِ خود مانند یک گوی، گِرد شده باشد.
- جرم آن به اندازهای نیست که فرآیندِ «همجوشیِ هستهای» رخ دهد.
- تواناییِ پاکسازیِ اجرامِ پیرامون یا نزدیکیِ مدارِ خود را داشته باشد.
منظومه یا سامانهِ خورشیدی هشت گوی شناور دارد که پیرامونِ خورشید میچرخند.
- تیر (عُطارد و به انگلیسی Mercury) که نزدیکترینِ آنها به خورشید است.
- ناهید (زهره/Venus)
- زمین (Earth)
- بَهرام (مریخ/Mars)
- هُرمز (مشتری/Jupiter)
- کِیوان (زحل/Saturn)
- اورانوس (Uranus)
- نِپتون (Neptune) که دورترین از خورشید است.
کاربر گرامی،
برای خواندن این آموزش نیاز به نامنویسی و یا ورود به بخش دانشآموزان دارید.