بهرام واپسین سیارهِ سنگی و چهارمین سیاره در سامانهِ خورشیدی است. یونانیها این سیاره را «اَرِس» (Ares) و رومیها آن را «مارس» (Mars) نام نهادهاند که هردو نامِ خدای جنگِ آن سرزمینها هستند، زیرا که رنگِ سرخِ این سیاره آنها را به یادِ جنگ و خونریزی میانداخته است. عربها نیز از Mars واژهِ «مِریخ» را ساخته اند.
در ایران این سیاره از گذشتههای دور «بهرام» نام داشته است، همانگونه که در شاهنامهِ میخوانیم «به نامِ خداوندِ کیوان و بهرام و هور، که هست آفرینندهِ پیل و مور»
بهرام یکی از همسایگانِ زمین است، گاه به ما بسیار نزدیک میشود و به ۵۶ میلیون کیلومتریِ زمین میرسد و گاه بسیار دور میشود و در آن سوی خورشید در ۳۹۷ میلیون کیلومتریِ زمین جای میگیرد.
از سالها پیش تاکنون نامِ این گوی سرخرنگ همواره با بیگانگان و جانوران هوشمندِ فرازمینی گره خورده است. در داستانها، فیلمها و کارتونها، تنها جایی که جاندارانی از آن گاه به زمین یورش بُردهاند، گاه مردم زمین را ربودهاند، گاه دستِ دوستی به سوی زمینیان دراز کردهاند، همیشه سیارهِ بهرام بوده است.
امروزه با دانش و تکنولوژیِ پیشرفتهتر ما دو چیز را میدانیم، یکی اینکه بهرام تنها جایی نیست که بتوان جانداران فرازمینی در آن یافت و دیگر آنکه دستکم اکنون هیچگونه جانداری بر روی این سیاره زندگی نمیکند. همزمان با این یافتهها، با نابودیِ بیش از پیشِ طبیعت بر روی زمین و ناامیدی از آیندهِ زمین، بسیاری از دانشمندان و سرمایهداران «خوابهایی» دیگر برای بهرام دیدهاند: اینکه ما از زمین به آنجا کوچ کنیم و جهانی دیگر را در آنجا از نو بسازیم!
بسیاری از سرمایهداران تا به امروز میلیاردها دلار بر روی این ایده سرمایهگذاری کردهاند. برنامهریزی برای ساختِ شهرها، خانهها، هتلها و شاتلهایی که برای رفتوآمد به این گوی سنگی سرخرنگ نیاز است همه آماده است! پیشبینی میشود با پیشرفتِ تکنولوژیهایی که برای ساخت اَتمُسفِری مانندِ زمین نیاز است تا کمتر از ۵۰ سالِ آینده بتوان نخستین شهرها و جاندارانِ «فرازمینی» را بر روی بهرام دید.
مدارِ بهرام
این سیاره در یک مدار بیضیشکل با شتابِ ۲۴.۱ کیلومتر بر ثانیه پیرامونِ خورشید میچرخد. در سویی از این مدار، بهرام ۲۴۹ میلیون کیلومتر از خورشید دور است و در سوی دیگرِ آن ۲۰۷ میلیون کیلومتر دور میشود. میانگینِ نزدیکیِ سیارهِ بهرام به خورشید ۲۲۸ میلیون کیلومتر است.
یک چرخشِ سیاره بهرام به اندازه ۲۴ ساعت و ۳۰ دقیقه زمان میبرد و از این رو بسیار همانندِ زمین است. همچنین، هر چرخشِ بهرام پیرامونِ خورشید ۶۸۷ روزِ زمینی زمان میبرد.
محورِ چرخشِ سیاره بهرام با «صفحهِ فرضیِ چرخشِ سیارهها پیرامونِ خورشید» (Orbital plane) کموبیش ۲۴ درجه زاویه دارد که در این زمینه نیز بهرام مانندِ زمین است! چون محورِ چرخشِ زمین ۲۳.۵ درجه زاویه دارد. قُطرِ سیاره بهرام کموبیش ۶۷۹۴ کیلومتر ارزیابی شده است که کموبیش ۵۰% زمین است.
دما در این سیاره بسیار بالا و پایین میشود. کمترین دمای بهرام به ۱۰۰- سانتیگراد و بالاترین آن به ۲۷ سانتیگراد میرسد.
کاربر گرامی،
برای خواندن این آموزش نیاز به نامنویسی و یا ورود به بخش دانشآموزان دارید.